Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014

Κατανομή σχολικών τάξεων, νομικό πλαίσιο και πρακτικές, των Λουκά Παναγιώτη και Μπλέτσα Χρήστου

Κάθε χρόνο, με την έναρξη του σχολικού έτους, στην πρώτη συνεδρίαση του  διδακτικού προσωπικού του σχολείου πραγματοποιείται η  συζήτηση για την κατανομή των  τάξεων και τμημάτων στους εκπαιδευτικούς, αν αυτή δεν έχει γίνει κατά τη συνεδρίαση του Ιουνίου του προηγουμένου σχολικού έτους {Π.Δ. 201, άρθρο 13, παραγρ. 12, εδάφιο α, περίπτ. (2)}. Η συνεδρίαση πραγματοποιείται τις πρώτες μέρες του Σεπτεμβρίου, όσο το δυνατόν νωρίτερα, και στόχο έχει αφενός την οργάνωση της σχολικής μονάδας (κατανομή αιθουσών, διαμόρφωση χώρων κτλ), αφετέρου την προετοιμασία των ίδιων των  εκπαιδευτικών (πχ προετοιμασία υλικοτεχνικών μέσων που θα αξιοποιηθούν κατά τη διδακτική διαδικασία, προετοιμασία γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων κτλ). Ο Σύλλογος Διδασκόντων κάθε σχολικής μονάδας είναι το κυρίαρχο όργανο διοίκησης και , ως εκ τούτου και σύμφωνα με το νόμο και τις σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας, υπεύθυνος για την κατανομή των τάξεων. Σε περίπτωση που ο Σύλλογος Διδασκόντων αδυνατεί να πραγματοποιήσει την κατανομή τάξεων και τμημάτων, καλείται ο Διευθυντής του Σχολείου να διαμορφώσει πρόταση (σε συνεργασία με τον αρμόδιο Σχολικό Σύμβουλο και πάντα αιτιολογώντας τη σχετική απόφαση με παιδαγωγικά κριτήρια) και να την καταθέσει στο Σύλλογο Διδασκόντων προς συζήτηση. Ο  νόμος δεν προβλέπει με απόλυτη σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η κατανομή των τάξεων. Επειδή σε κάθε σχολείο υπάρχουν ιδιαιτερότητες που δύσκολα μπορούν να προβλεφθούν, τον τρόπο κατανομής των τάξεων τον ορίζουν τα μέλη του Συλλόγου Διδασκόντων. Ασφαλώς υπάρχουν κάποιες συγκεκριμένες κατευθύνσεις : 
1) Η κατανομή των τάξεων στο διδακτικό προσωπικό έχει την έννοια πως όλες οι  τάξεις ανήκουν σε όλους και η κατανομή τους πρέπει να γίνεται ανάλογα με τις απαιτήσεις, τα προσόντα, τις κλίσεις, τις ιδιαίτερες ικανότητες του κάθε δασκάλου, τις δυσκολίες ή τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο σχολείο αλλά  και το γενικότερο συμφέρον των μαθητών και του σχολείου. 
2) Όποιος εκπαιδευτικός επιθυμεί, μπορεί να συνεχίσει να διδάσκει στην τάξη που είχε πάρει κατά το προηγούμενο έτος και για δεύτερη χρονιά. Αν επιθυμεί να διδάξει στην ίδια τάξη για τρίτη συνεχόμενη χρονιά θα πρέπει να υπάρξει και σχετική συγκατάθεση από το Σχολικό Σύμβουλο και να αιτιολογείται με παιδαγωγικά κριτήρια. 
3) Γενικά αποθαρρύνονται οι εκπαιδευτικοί που είναι γονείς ή συγγενείς μαθητών να παίρνουν την τάξη που φοιτούν τα παιδιά τέκνα τους – συγγενείς τους για να αποτρέπεται η συνέχεια της «κηδεμονίας» των μαθητών εντός σχολείου. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι απαγορεύεται! 
4) Στις σχολικές μονάδες που η θέση του Υπεύθυνου του Ολοήμερου Τμήματος είναι και θέση Υποδιευθυντή το τμήμα αναλαμβάνει εκπαιδευτικός με οργανική θέση στη σχολική μονάδα. Με το πέρασμα των χρόνων έχουν υιοθετηθεί από τους εκπαιδευτικούς μερικοί «άγραφοι κανόνες» που όμως δεν αποτελούν και πανάκεια, ούτε και είναι υποχρεωτικό να ακολουθούνται από όλες τις σχολικές μονάδες.
 Σε γενικές γραμμές οι κανόνες συνοψίζονται στους εξής: 
1) Οι Σύλλογοι Διδασκόντων ορίζουν οι ίδιοι τα κριτήρια, πάντα με γνώμονα το συμφέρον των μαθητών του σχολείου. 
2) Πρώτα επιλέγουν τάξη αυτοί που έχουν οργανική θέση στο σχολείο, έπειτα οι αποσπασμένοι σε αυτό και τέλος  οι αναπληρωτές. 
3) Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι του ενός εκπαιδευτικοί με οργανική θέση στο σχολείο τότε η σειρά καθορίζεται από τη σειρά αρχαιότητας στη σχολική μονάδα (δηλαδή το ποιος τοποθετήθηκε πρώτος, ποιος δεύτερος κτλ).
 4) Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι του ενός αποσπασμένοι τη σειρά επιλογής καθορίζουν τα μόρια απόσπασης των εκπαιδευτικών. Σε κάθε περίπτωση τα κριτήρια είναι σωστό να ορίζονται στην έναρξη της συζήτησης, να συμφωνούνται από όλους και μετά να προβαίνουν οι εκπαιδευτικοί στην κατανομή των τάξεων. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των εκπαιδευτικών γίνεται ονομαστική ψηφοφορία. Αν και πάλι δε συμφωνούν οι εκπαιδευτικοί, τότε γίνεται κλήρωση με ευθύνη του Διευθυντή της Σχολικής Μονάδας. Στην κατανομή των τάξεων δεν υπάρχει έγκυρη απόφαση «κατά πλειοψηφία» αλλά μόνο «ομόφωνα». Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των μελών του συλλόγου διδασκόντων, άσχετα με τον αριθμό των διαφωνούντων, επιλέγεται η λύση της κλήρωσης. Σε κάθε περίπτωση ο Σύλλογος Διδασκόντων οφείλει να πραγματοποιεί την κατανομή των τάξεων με γνώμονα το συμφέρον των μαθητών και το γράμμα του νόμου.
 Είμαστε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση. Λούκας Παναγιώτης, δάσκαλος,  e-mail: panos.teacher@gmail.com τηλ.: 6973347908 
Μπλέτσας Χρήστος, δάσκαλος,    e-mail : chris_teacher80@yahoo.gr τηλ.: 6972006814
 Πηγές : 1) Δ.Ο.Ε., αρ.πρωτ.: 1211/2-9-2010
 2) ΦΕΚ 1340/2002 – Φ.353.1/324/105657/Δ1/2002 
3) Μπάκας Θωμάς, Η κατανομή των τάξεων μεταξύ των εκπαιδευτικών στο Δημοτικό Σχολείο, Παιδαγωγική θεωρία και πράξη , τεύχος 4, 2011